پژوهش نامه اصول فقه اسلامی

پژوهش نامه اصول فقه اسلامی

جایگاه بستر تاریخی انتقال حدیث در پیدایش اطمینان به صدور از نگاه شیخ انصاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
طلبۀ سطوح عالی حوزۀ علمیۀ قم
چکیده
فقیهان متقدم با تکیه بر مبنای حصول اطمینان و وثوق به صدور روایات در اعتبارسنجی و تکیه بر احادیث، با اطمینان به صدور روایت، آن را صحیح دانسته و به آن عمل می‌کردند. اما از آنجا که متأخران، قراین حصول اطمینان را ازدست‌رفته می‌دانستند، سبکی دیگر را بر اساس سنجش اعتبار راوی، برای اعتبارسنجی حدیث انتخاب کردند که به سبک «مکتب حله» شهرت یافت. ازاین‌رو تقسیمات چهارگانۀ حدیث که همان «صحیح»، «حسن»، «موثق» و «ضعیف» است، پدید آمد. این مقاله با بررسی چگونگی انتقال حدیث در نگاه شیخ انصاری، نشان می‌دهد که احادیث، با مدیریت آگاهانۀ امامان، با روشی اطمینانی به نسل‌های پسین منتقل شده است و نسبت به روایات راه‌یافته به مجامع روایی، قراین حصول اطمینان وجود دارد و حصول اطمینان به صدور روایات در دوره‌های متأخر هم ممکن است و نیازی به تقسیمات چهارگانۀ حدیث نیست.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله العربیة

مکانة الظّروف التّأریخیّة لانتقال الحدیث فی نشوء الثّقة بالصّدور من وجهة نظر الشّیخ الأنصاری

نویسنده العربیة

سعید مومیوند
طلبۀ سطوح عالی حوزۀ علمیۀ قم
چکیده العربیة

کان المبنی فی تقییم الرّوایات عند الفقهاء الأوائل والاعتماد علیها هو حصول الاطمئنان والثّقة بصدور الرّوایات، فکانوا یحکمون علیها بالصّحة ویعملون بها بمجرّد الثّقة بالصّدور. ولکنّ المتأخّرین اعتبروا شواهد حصول الثّقة مفقودة، فاختاروا أسلوباً آخر للتّحقّق من صحّة الحدیث یقوم على قیاس مصداقیّة الرّاوی، وهو ما أصبح یُعرَف باسم «مدرسة الحلّة»، ممّا أدّی إلی ظهور فئات الحدیث الأربعة: الصّحیح، والحسن، والموثّق، والضّعیف. نبیِّن فی هذا المقال ـ ومن خلال بحث طریقة انتقال الحدیث عند الشیّخ الأنصاری‌ـ، أنّ الأحادیث قد انتقلت إلى الأجیال اللّاحقة ـ وبإدارة الأئمّة( الواعیة ـ بمنهج یوثق به، وهناک شواهد لحصول الاطمئنان والثّقة بالصّدور فیما یتعلّق بالرّوایات المذکورة فی المجامیع الرّوائیة کما أنّه من الممکن أیضاً حصول الاطمئنان والثّقة بالصّدور فی الفترات اللّاحقة، ولا داعی لتقسیم الأحادیث إلى أربع فئات.

کلیدواژه‌ها العربیة

انتقال الحدیث
الثّقة بالصّدور
السّماع والقراءة
خبر الواحد الموثوق به